Ảnh minh họa
Quyết định số 2847/QĐ-BKHCN được ban hành nhằm cụ thể hóa yêu cầu phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khu vực công, hướng tới xây dựng hạ tầng AI dùng chung ở phạm vi quốc gia, hỗ trợ nâng cao hiệu quả thực thi công vụ.
Theo đó, Bộ tiêu chí đánh giá được xây dựng như một căn cứ thống nhất để đánh giá mức độ đáp ứng của các nền tảng AI trước khi đưa vào thử nghiệm hoặc triển khai chính thức.
AI hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của cán bộ, công chức
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Nền tảng Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia được xác định là hạ tầng trí tuệ nhân tạo dùng chung, phục vụ cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước.
Một nguyên tắc quan trọng trong Bộ tiêu chí là bảo đảm kiểm soát công vụ. Trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ tham mưu, tổng hợp, phân tích; cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền vẫn là người xem xét, quyết định, phê duyệt và chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất trong hoạt động quản lý nhà nước. Kết quả do nền tảng AI cung cấp chỉ có giá trị tham khảo, không thay thế quyết định hành chính của người có thẩm quyền.
Bộ tiêu chí cũng yêu cầu nền tảng chỉ sử dụng nguồn dữ liệu là các văn bản quy phạm pháp luật đã được công bố công khai; mọi kết quả đầu ra phải có dẫn chiếu căn cứ pháp lý đến cấp độ Điều, khoản, điểm. Phạm vi hỗ trợ bao gồm văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và văn bản do Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành nhằm phục vụ công chức địa phương.
Đồng thời, cán bộ, công chức, viên chức không sử dụng nền tảng để xử lý hồ sơ, dữ liệu, thông tin thuộc bí mật nhà nước. Các hoạt động AI liên quan đến bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh phải tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng và cơ yếu.
Đánh giá theo thang điểm 100
Bộ tiêu chí gồm hai nhóm chính với tổng điểm tối đa 100 điểm. Trong đó, Nhóm A - tiêu chí chung có tổng điểm 35, tập trung đánh giá các yêu cầu về tuân thủ pháp luật, dẫn chiếu nguồn, ranh giới dữ liệu, tuân thủ pháp luật về AI, năng lực hạ tầng, an ninh AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân và đạo đức AI.
Nhóm B - tiêu chí hỗ trợ công vụ theo lĩnh vực quản lý nhà nước có tổng điểm 65, đánh giá năng lực hỗ trợ chuyên ngành của nền tảng như tổng hợp, phân tích, giải thích, hướng dẫn nghiệp vụ dựa trên các văn bản đã được công khai của từng lĩnh vực. Bộ tiêu chí áp dụng đánh giá khả năng hỗ trợ công vụ trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ và 34 địa phương.
Để được công nhận đủ điều kiện triển khai chính thức, nền tảng phải đạt từ 70 điểm trở lên, đồng thời tổng điểm Nhóm A phải đạt tối thiểu 50% và không có tiêu chí bị điểm liệt. Nền tảng đạt từ 50 đến dưới 70 điểm được tham gia thử nghiệm và phải nâng cấp để đánh giá lại sau 2 tháng. Trường hợp dưới 50 điểm chưa đủ điều kiện tham gia thử nghiệm.
Một trong những yêu cầu nổi bật của Bộ tiêu chí là bảo đảm năng lực tự chủ công nghệ AI cốt lõi. Nền tảng sẽ bị đánh giá không đủ điều kiện tham gia thử nghiệm nếu không sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt trong nước do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, cùng với hạ tầng huấn luyện, suy luận và cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.
Bộ tiêu chí yêu cầu nền tảng phải đáp ứng các nội dung liên quan đến làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, gồm kiến trúc mô hình và trọng số do tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam thiết kế, sở hữu; dữ liệu huấn luyện tiếng Việt được thu thập, xử lý hợp pháp; bộ mã hóa tiếng Việt phù hợp; hạ tầng huấn luyện, suy luận đặt tại Việt Nam và đội ngũ nghiên cứu phát triển AI lõi thuộc tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam.
Ngoài năng lực công nghệ, nền tảng còn phải có quy trình báo cáo sự cố nghiêm trọng và đáp ứng yêu cầu phục vụ diện rộng, với năng lực phục vụ tối thiểu 5.000 người dùng đồng thời trong giai đoạn thử nghiệm và tối thiểu 50.000 người dùng khi triển khai chính thức.
Ở nhóm tiêu chí hỗ trợ công vụ, nền tảng AI được đánh giá thông qua khả năng trả lời, tổng hợp, phân tích thông tin pháp luật trong từng lĩnh vực; yêu cầu kết quả phải có dẫn chiếu Điều, khoản, điểm của văn bản quy phạm pháp luật và có cảnh báo khi câu hỏi vượt quá phạm vi dữ liệu được phép hỗ trợ.
Các tiêu chí cũng đặt ra yêu cầu nền tảng không được "bịa" căn cứ pháp luật, không xử lý các hồ sơ, dữ liệu cụ thể thuộc phạm vi hạn chế và phải có khả năng phát hiện, cảnh báo các trường hợp chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất giữa các văn bản quy phạm pháp luật trong từng lĩnh vực.
