.jpg)
Ảnh: HKUST
Các nhà khoa học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong (HKUST) đã phát triển một thiết bị chỉ nha khoa thông minh có khả năng thu thập và phân tích dịch nướu, qua đó theo dõi một số chỉ số liên quan đến sức khỏe răng miệng và quá trình trao đổi chất của cơ thể.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances, thiết bị có hình dáng tương tự chỉ nha khoa thông thường, nhưng được tích hợp hệ thống thu thập dịch và buồng vi lưu chứa các cảm biến sinh học. Sau khi sử dụng, thiết bị có thể đo nồng độ glucose, axit uric, hydro peroxide và độ pH trong mẫu dịch thu được chỉ trong vài phút.
Kết quả được truyền không dây đến điện thoại thông minh, giúp người dùng theo dõi các chỉ số sức khỏe mà không cần lấy máu để xét nghiệm.
Điểm đặc biệt của thiết bị là khả năng khai thác dịch nướu (GCF) – chất lỏng tồn tại trong các rãnh xung quanh chân răng và kẽ nướu. Loại dịch này trao đổi nhiều chất chuyển hóa, protein và dấu ấn viêm với máu, do đó có thể cung cấp thông tin về tình trạng sức khỏe toàn thân cũng như các bệnh lý răng miệng.
Tuy nhiên, việc thu thập dịch nướu từ trước đến nay gặp nhiều khó khăn do lượng dịch tiết ra rất nhỏ. Nhóm nghiên cứu đã tận dụng chính thao tác dùng chỉ nha khoa để làm bong và thu gom lượng dịch này, sau đó đưa vào hệ thống cảm biến để phân tích.
Trong các thử nghiệm ban đầu trên những nhóm người tham gia khỏe mạnh và người mắc bệnh tiểu đường, tăng axit uric máu hoặc có sức khỏe răng miệng kém, thiết bị cho kết quả khả quan. Đáng chú ý, nồng độ glucose và axit uric đo được trong mẫu dịch có mối tương quan chặt chẽ với kết quả xét nghiệm máu.
Ngoài ra, các chỉ số độ pH và hydro peroxide cũng giúp nhóm nghiên cứu ước tính kích thước túi nha chu. Đây là thông số quan trọng được các nha sĩ sử dụng để đánh giá tình trạng bệnh nha chu.
Theo nhóm nghiên cứu do nhà công nghệ sinh học Hnin Yin Yin Nyein dẫn đầu, thiết bị có tiềm năng kết hợp theo dõi sức khỏe chuyển hóa và tình trạng viêm răng miệng trong cùng một phương pháp không xâm lấn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người mắc bệnh tiểu đường hoặc tăng axit uric máu, bởi các rối loạn chuyển hóa có thể làm tình trạng bệnh nướu trở nên nghiêm trọng hơn.
Dù vậy, công nghệ vẫn cần được hoàn thiện và đánh giá thêm. Trong quá trình thu thập, mẫu dịch có thể lẫn nước bọt và một lượng máu nhỏ, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả. Các nhà khoa học cho rằng cần tiến hành những thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn để xác định khả năng ứng dụng của thiết bị, đặc biệt trong việc theo dõi và cải thiện kết quả điều trị ở bệnh nhân đồng thời mắc tiểu đường và bệnh nha chu.
Nghiên cứu mở ra triển vọng biến một thói quen chăm sóc răng miệng hằng ngày thành phương pháp hỗ trợ theo dõi sức khỏe toàn thân tại nhà, thuận tiện và ít xâm lấn hơn.