Bước ngoặt từ cơ chế "miễn room"
Theo văn bản hướng dẫn mới nhất từ NHNN, cơ quan quản lý này đã đồng ý với đề xuất của ba "ông lớn" bất động sản và hạ tầng là Vingroup, Sun Group và Masterise. Điểm cốt lõi của cơ chế này là phần dư nợ phát sinh mới hàng năm khi các ngân hàng thương mại (NHTM) cấp vốn cho 18 dự án trong danh mục phê duyệt sẽ không bị tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đó.
Bên cạnh việc nới lỏng room tín dụng, các khoản vay này còn được xem xét loại trừ khi xác định các chỉ tiêu an toàn khác như: giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng/nhóm khách hàng và tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.
Danh mục 18 dự án được phê duyệt có tổng nhu cầu vốn huy động khổng lồ, lên tới khoảng 752.138 tỷ đồng (tương đương 28 tỷ USD), tập trung cao điểm vào giai đoạn 2026 - 2028. Đây đều là các công trình trọng điểm quốc gia, có tính chất lan tỏa và thúc đẩy liên kết vùng mạnh mẽ.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ do Tập đoàn Vingroup đề xuất có tổng mức đầu tư 102.430 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn huy động lên đến 87.066 tỷ đồng. Đây là một trong những siêu dự án hạ tầng trọng điểm được Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế đặc biệt về tín dụng
Vingroup: Tập trung vào hạ tầng giao thông chiến lược với hai dự án đường sắt tốc độ cao: tuyến Bến Thành - Cần Giờ (vốn huy động 87.066 tỷ đồng) và Hà Nội - Quảng Ninh (vốn huy động 125.265 tỷ đồng).
Sun Group: Trọng tâm là các dự án phục vụ Hội nghị APEC và phát triển du lịch, bao gồm: mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (50.448 tỷ đồng), Khu đô thị Bãi Đất Đỏ (81.120 tỷ đồng) và Trung tâm tổ chức hội nghị APEC.
Masterise: Ghi dấu ấn với các hạng mục tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, trong đó riêng công trình sân bay cần huy động gần 113.000 tỷ đồng.
Dự án PPP khác còn có Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc với nhu cầu vốn hơn 116.500 tỷ đồng.
Trách nhiệm đi đôi với quyền lợi
Để hỗ trợ tối đa cho các dự án này, NHNN đã có những điều chỉnh mang tính kỹ thuật quan trọng. Theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN, từ ngày 1/7, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn sẽ được nới từ 30% lên 40%.
Do quy mô vốn của các dự án quá lớn, NHNN khuyến khích các ngân hàng thực hiện cho vay hợp vốn để chia sẻ rủi ro. Trong trường hợp mức cấp tín dụng vượt quá giới hạn quy định cho một khách hàng, các NHTM phải báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Mặc dù mở ra cơ chế thông thoáng, NHNN vẫn nhấn mạnh các NHTM phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về quyết định cấp tín dụng.
Các ngân hàng có nghĩa vụ: Thẩm định chặt chẽ đảm bảo tính khả thi, hiệu quả của dự án và khả năng trả nợ của khách hàng; Kiểm soát mục đích sử dụng vốn, theo dõi riêng dư nợ của từng dự án, đảm bảo vốn vay phục vụ đúng đối tượng và không vượt quá tổng nhu cầu vốn đã xác định; Báo cáo định kỳ bằng việc doanh nghiệp phải cam kết cung cấp đầy đủ thông tin để xác định phần dư nợ được loại trừ và báo cáo thường xuyên về NHNN.
Việc ban hành hướng dẫn này cho thấy sự quyết liệt của Chính phủ và NHNN trong việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lớn dẫn dắt đầu tư hạ tầng, tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong những năm tới.
