Nguyên nhân là do “thiếu dinh dưỡng” hay “cây không đủ sức nuôi trái”, “cạnh tranh giữa lá và trái”,… Theo phân tích của đội ngũ chuyên gia tại Công ty TNHH Sitto Việt Nam, rụng trái sau mưa không đơn thuần là do thiếu dinh dưỡng như nhiều người vẫn nghĩ. Bản chất sâu xa nằm ở sự mất cân bằng sinh lý và nội tiết thực vật khi điều kiện ẩm độ đất thay đổi đột ngột. Hiểu đúng cơ chế sẽ giúp xử lý đúng hướng và hạn chế rụng trái hiệu quả.
Giai đoạn vàng nhưng nhạy cảm nhất
Từ sau xổ nhụy đến khoảng 30–45 ngày tuổi trái là thời điểm quyết định số lượng trái giữ lại trên cây. Trong 0–21 ngày đầu, trái phân chia tế bào rất mạnh nhưng cuống còn yếu, cơ chế giữ trái chưa ổn định. Nếu trong giai đoạn này gặp mưa lớn khi cây đang hãm nước, nguy cơ rụng trái sinh lý sẽ tăng cao.
Khi đất khô chuyển sang ẩm ướt nhanh, rễ hút nước mạnh trở lại, áp suất thẩm thấu thay đổi đột ngột, thậm chí thiếu oxy tạm thời. Sự “sốc nước” này làm cây tăng sản sinh Ethylene – hormone kích rụng.
Đồng thời, nước dồi dào khiến rễ tăng tổng hợp Cytokinin, kích thích mầm nách phát triển và làm cây bật đọt non. Lá non lúc này trở thành cơ quan tiêu thụ dinh dưỡng mạnh hơn trái non. Cây tự động tái phân bổ dinh dưỡng để ưu tiên sinh trưởng sinh dưỡng.
Khi tỷ lệ Ethylene/Auxin vượt ngưỡng, cuống trái hình thành tầng rời và trái rụng. Đây là quy luật sinh lý tự nhiên, không phải hiện tượng bất thường.
Vì sao "càng bón càng rụng"?
Nhiều nhà vườn khi thấy trái rụng thường tăng cường bón phân hoặc phun dưỡng liên tục. Tuy nhiên, nếu cây đã chuyển sang pha sinh trưởng mạnh (bung đọt), việc bổ sung đạm hoặc kích thích sinh trưởng có thể khiến cây càng “sung”, càng ưu tiên nuôi lá thay vì nuôi trái.
Theo chuyên gia, điều quan trọng không phải là tăng lượng dinh dưỡng, mà là đưa cây trở lại trạng thái sinh trưởng chậm nhưng cân bằng, duy trì ưu thế sinh sản trong giai đoạn nhạy cảm.
GIẢI PHÁP ĐIỀU TIẾT ĐỒNG BỘ – NỀN TẢNG GIỮ TRÁI BỀN VỮNG
Giải pháp điều tiết đồng bộ - Nền tảng giữ trái bền vững
Sầu riêng giai đoạn “chạy trái”
Từ thực tiễn nhiều năm đồng hành cùng vùng trồng sầu riêng trọng điểm, Sitto Việt Nam xây dựng bộ giải pháp theo nguyên tắc: đứng rễ – hãm đọt – bền cuống – tăng quang hợp – giảm stress.
1. Ổn định bộ rễ, hạn chế hút nước đột ngột
Sitto SOP (kali sunfat tinh khiết) giúp điều chỉnh áp suất thẩm thấu vùng rễ, hỗ trợ hãm rễ non, giảm hấp thu đạm sau mưa. Khi rễ “đứng lại”, cây bớt sung, hạn chế bật đọt mạnh – yếu tố then chốt để giảm rụng trái.
2. Hãm đọt, duy trì trạng thái sinh trưởng cân bằng
Sitto Fomic PK 52-34+TE với hàm lượng lân – kali cao giúp hãm đọt hiệu quả, giữ ngọn không bật trở lại. Việc kiểm soát sinh trưởng sinh dưỡng giúp trái non duy trì ưu thế dinh dưỡng trong giai đoạn nhạy cảm.
3. Tăng liên kết mô, bền cuống trái
Sitto Calcium Boron bổ sung canxi và bo dễ hấp thu, tăng liên kết mô tế bào, làm thành tế bào dày và chắc hơn. Nhờ đó, cuống trái bền hơn, hạn chế rụng sinh lý, đồng thời giảm nứt cuống và bể gai trong điều kiện ẩm độ cao.
4. Tăng sức giữ trái, giảm sốc môi trường
Sitto Amine hỗ trợ điều tiết nước trong mô cây, tăng độ bền mô, giúp cây giảm stress khi thời tiết biến động. Đây là yếu tố quan trọng để ổn định trạng thái sinh lý trong những ngày mưa kéo dài.
5. Tăng quang hợp – hỗ trợ tổng hợp hormone tự nhiên
Sitto Mix Zn-Mg cung cấp kẽm và magiê – hai vi lượng thiết yếu cho quá trình quang hợp và tổng hợp enzyme. Magiê là thành phần trung tâm của diệp lục, giúp tăng hiệu suất quang hợp; kẽm tham gia vào quá trình tổng hợp Auxin tự nhiên. Khi quang hợp ổn định và hormone nội sinh được duy trì cân bằng, cây giữ trái tốt hơn một cách bền vững.
Tư duy mới trong canh tác sầu riêng
Giữ trái thành công không nằm ở việc “bón thêm bao nhiêu phân”, mà ở việc hiểu và điều tiết đúng cân bằng hormone trong 30 ngày đầu sau đậu trái:
• Duy trì Auxin đủ cao
• Hạn chế Ethylene tăng đột ngột
• Không để Cytokinin và GA kích bật đọt mạnh
• Giữ bộ lá già đều, quang hợp ổn định
Cách tiếp cận dựa trên sinh lý cây trồng mà Sitto Việt Nam theo đuổi không chỉ giúp giảm rụng trái trong mùa mưa, mà còn hướng đến nền canh tác bền vững, chủ động và ổn định năng suất lâu dài.
Trong bối cảnh sản xuất sầu riêng ngày càng đòi hỏi tính chuyên nghiệp và kiểm soát rủi ro cao, việc ứng dụng giải pháp đồng bộ, dựa trên khoa học sinh lý, chính là chìa khóa giúp nhà vườn bảo vệ năng suất và nâng cao giá trị kinh tế cho mỗi vụ mùa.
Theo Phòng kỹ thuật Công ty TNHH Sitto Việt Nam
