Thị trường Halal: Dư địa lớn nhưng doanh nghiệp phải vượt 'ải' tiêu chuẩn

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương): Halal đang mở ra một không gian thị trường đáng chú ý đối với hàng hóa Việt Nam - Ảnh: chinhphu.vn/Vũ Phong

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), thị trường Halal đang mở ra cơ hội đáng chú ý đối với hàng hóa Việt Nam.

Hiện thế giới có khoảng 2 tỷ người Hồi giáo tại 112 quốc gia, trong đó 57 quốc gia là thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), chiếm khoảng 25% dân số thế giới. Thị trường Halal toàn cầu đang tăng trưởng mạnh, với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ USD và không còn giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm mà đã mở rộng sang mỹ phẩm, du lịch, tài chính, logistics và nhiều lĩnh vực khác.

Theo ông Vũ Bá Phú, tiêu dùng theo tiêu chuẩn Halal ngày càng được quan tâm cả ngoài cộng đồng Hồi giáo, do các tiêu chuẩn này gắn với yêu cầu về tính minh bạch và an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Vì vậy, thị trường Halal có dư địa phát triển không chỉ trong cộng đồng người Hồi giáo.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, Việt Nam cần tìm kiếm thêm các động lực tăng trưởng mới, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho rằng Halal có thể trở thành một hướng mới cho xuất khẩu. Việc phát triển sản phẩm Halal không chỉ giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thêm các thị trường xuất khẩu mà còn mở rộng dư địa tiêu dùng trong nước, qua đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm Halalviet: Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu và nhiều sản phẩm nông nghiệp, song khả năng cung ứng sản phẩm Halal - Ảnh: chinhphu.vn/Vũ Phong

Điểm nghẽn ở sản phẩm chế biến sâu

Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách giữa tiềm năng thị trường và năng lực cung ứng thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm Halalviet, cho rằng Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu và nhiều sản phẩm nông nghiệp, song khả năng cung ứng sản phẩm Halal, đặc biệt là sản phẩm chế biến sâu, còn hạn chế.

Theo Báo cáo thực trạng kinh tế Hồi giáo toàn cầu, xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam hiện đạt khoảng 900 triệu USD/năm, chủ yếu là nông sản và thủy sản thô. Trong khi đó, tỷ trọng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn Halal theo yêu cầu cụ thể của từng thị trường còn thấp.

Với nông sản thô, việc đáp ứng yêu cầu Halal tương đối thuận lợi, trong khi đây cũng là nhóm hàng Việt Nam có thế mạnh và nhu cầu lớn tại các thị trường Halal. Khó khăn rõ hơn nằm ở sản phẩm chế biến sâu, khi doanh nghiệp phải đáp ứng hệ thống tiêu chuẩn khác nhau của từng thị trường như UAE, Malaysia hay Brunei.

Thị trường siết yêu cầu đối với hàng Halal nhập khẩu

Indonesia là một trong những thị trường Halal lớn và gần Việt Nam, đồng thời cho thấy rõ những yêu cầu ngày càng chặt chẽ đối với hàng hóa nhập khẩu.

Ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia, cho biết nước này có hơn 290 triệu dân, trong đó khoảng 87% theo đạo Hồi. Tầng lớp trung lưu khoảng 47 triệu người; nền kinh tế duy trì mức tăng trưởng khoảng 5%/năm trong nhiều thập kỷ. Indonesia cũng là thị trường Hồi giáo có tổng chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống Halal lớn nhất thế giới, khoảng 155 tỷ USD.

Dư địa thị trường không chỉ nằm ở thực phẩm mà còn ở dược phẩm, mỹ phẩm Halal, thời trang, truyền thông, giải trí và du lịch. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những yêu cầu ngày càng chặt chẽ.

Theo ông Phạm Thế Cường, Quyết định số 04/2026 của Cơ quan Quản lý Halal Indonesia, ban hành ngày 10/8, đưa ra những yêu cầu mới đối với hàng hóa Halal nhập khẩu. Theo đó, chứng từ và sản phẩm thực tế sẽ được kiểm tra tại nước xuất xứ trước khi vận chuyển nhằm bảo đảm phù hợp với yêu cầu Halal.

Theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Indonesia, quy định này có thể làm phát sinh thêm thời gian và chi phí tuân thủ, qua đó tác động đến sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Doanh nghiệp Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu Indonesia, đồng thời rà soát toàn bộ nhãn hàng, bao bì, logo Halal, bản kê khai thành phần nguyên liệu và thông tin sản phẩm, bảo đảm chính xác, thống nhất. Đặc biệt, nguyên liệu phải có khả năng truy xuất nguồn gốc, kèm hồ sơ phù hợp để phục vụ quá trình kiểm tra, xác minh.