Tiêu dùng xanh không chỉ là xu hướng của thị trường mà còn là một trong những động lực thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân - Ảnh: VGP/LT
Triển khai giải pháp toàn diện cho tiêu dùng xanh
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay khiến tiêu dùng xanh chưa thể bứt phá là giá thành sản phẩm còn cao hơn đáng kể so với các mặt hàng truyền thống. Nhận diện rõ rào cản này, TPHCM đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tối ưu chi phí, đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người dân.
Để hàng hóa xanh có mức giá hợp lý hơn, TPHCM xác định bài toán cốt lõi nằm ở khâu lưu thông và phân phối. Ông Đinh Trọng Cường, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TPHCM) cho biết, Thành phố đang tập trung cải thiện hiệu quả chuỗi cung ứng, tăng cường kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất, hợp tác xã và các doanh nghiệp phân phối nhằm cắt giảm các khâu trung gian, tối ưu hóa chi phí vận hành.
"TPHCM xác định phát triển đồng thời cả cung và cầu, trong đó ưu tiên nâng cao hiệu quả kết nối thị trường. Việc giúp sản phẩm xanh đạt mức giá cạnh tranh sẽ khuyến khích người dân thay đổi hành vi mua sắm, từng bước đưa tiêu dùng xanh trở thành thói quen phổ biến trong cộng đồng," ông Cường nhấn mạnh.
Cùng với việc tái cơ cấu chuỗi cung ứng, ngành công thương TPHCM đang thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử, chuyển đổi số và các nền tảng quản lý hiện đại. Các công cụ này không chỉ giúp gia tăng tính minh bạch, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm mà còn giúp doanh nghiệp tiết giảm tối đa chi phí quản lý.
Song song với đó, các hệ thống bán lẻ hiện đại trên địa bàn cũng được khuyến khích bố trí không gian nhận diện riêng cho sản phẩm xanh, đẩy mạnh các chương trình kích cầu, khuyến mại theo mùa. Việc minh bạch hóa nguồn gốc xuất xứ kết hợp với truyền thông điểm bán được kỳ vọng sẽ củng cố niềm tin, giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Không chỉ dừng lại ở khâu thương mại, giải pháp căn cơ cho tiêu dùng xanh phải bắt đầu từ chính khâu sản xuất. TPHCM đang đẩy mạnh chuyển đổi các khu công nghiệp theo hướng sinh thái, thúc đẩy mô hình cộng sinh công nghiệp và kết nối doanh nghiệp với các giải pháp công nghệ xanh. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tài nguyên, hỗ trợ doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm ngay từ gốc.
Đánh giá về xu hướng này tại hội thảo "Kinh tế tuần hoàn trong sản xuất" vừa qua, bà Andrea Sühl, Tổng Lãnh sự Đức tại TPHCM nhận định: Để đạt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam bắt buộc phải chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi tư duy thiết kế và sản xuất theo hướng kéo dài vòng đời vật liệu.
Bà Sühl nhấn mạnh thêm, các tiêu chuẩn xanh hiện nay không còn là "điều kiện đủ" để tham gia thị trường xuất khẩu, mà đã trở thành "điều kiện cần" bắt buộc ngay tại thị trường nội địa. Do đó, việc kết hợp giữa chuyển đổi số, tối ưu tài nguyên và xanh hóa chuỗi sản xuất chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa đáp ứng trọn vẹn yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Không chỉ thúc đẩy sản xuất xanh, TPHCM còn chú trọng xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng xanh với sự tham gia của doanh nghiệp, nhà phân phối và người tiêu dùng - Ảnh: VGP/LT
Mối liên kết "3 nhà": Động lực cốt lõi thúc đẩy tiêu dùng xanh tại TPHCM
Thúc đẩy tiêu dùng xanh không chỉ đơn thuần là câu chuyện thay đổi thói quen mua sắm của người dân, mà là quá trình tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng. Trong hành trình đó, TPHCM đang từng bước xây dựng hệ sinh thái xanh dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
Cùng với vai trò định hướng của chính quyền, doanh nghiệp giữ vị trí trung tâm trong quá trình chuyển đổi xanh. Việc chủ động đầu tư vào sản xuất sạch, kiểm soát chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Nhằm cụ thể hóa định hướng này, Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TPHCM (Saigon Co.op) đã phối hợp với các đơn vị chức năng phát động Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 với thông điệp "Triệu hành động xanh-Kích hoạt thị trường xanh". Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp kết nối các doanh nghiệp xanh với nhà phân phối và người tiêu dùng, biến các giá trị ESG, phát triển bền vững và sản xuất sạch thành lợi thế cạnh tranh thực tế.
Phân tích về bước chuyển của thị trường, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op nhận định: Nếu trước đây tiêu dùng xanh chủ yếu dừng lại ở góc độ nâng cao nhận thức, thì nay thị trường đã bước sang giai đoạn mới. Sản phẩm xanh cần được nhận diện rõ ràng và có cơ hội tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng ngay tại điểm bán. Khi sức mua dành cho sản phẩm xanh tăng lên, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực tái đầu tư cho sản xuất bền vững, từ đó hình thành vòng tuần hoàn tích cực giữa Sản xuất-phân phối-tiêu dùng xanh.
Trên tinh thần đó, Saigon Co.op đang tiếp tục đẩy mạnh các chương trình khuyến khích thay đổi hành vi tiêu dùng như: ưu tiên sử dụng túi thân thiện môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa và lan tỏa lối sống bền vững trong cộng đồng.
Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, Saigon Co.op đang tiếp tục triển khai các chương trình hướng đến thay đổi hành vi tiêu dùng nhằm ưu tiên sản phẩm xanh và lan tỏa lối sống bền vững trong cộng đồng - Ảnh: VGP/LT
Trong chiến lược phát triển dài hạn của TPHCM, kinh tế tuần hoàn được xác định là một trong những nền tảng then chốt để hướng tới mô hình tăng trưởng xanh. Thay vì khai thác, sản xuất và loại bỏ theo mô hình tuyến tính truyền thống, kinh tế tuần hoàn tập trung vào việc kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng tài nguyên và tối ưu hóa nguồn lực.
Việc kết hợp hài hòa giữa mô hình kinh tế tuần hoàn và mối liên kết chiến lược Chính quyền – Doanh nghiệp – Cộng đồng chính là chìa khóa để TPHCM xây dựng một hệ sinh thái xanh toàn diện, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững trong tương lai.
