Tuyên phạt bà trùm chạy bệnh án tâm thần 30 năm tù

Các bị cáo tại phiên tòa - Ảnh: TAND thành phố Hà Nội

Hội đồng xét xử (HĐXX) cho rằng bị cáo Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) và bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh (có 7 tiền án, tiền sự) giữ vai trò phạm tội cao nhất nên cần tuyên mức phạt nặng hơn nhóm bị cáo còn lại nhằm răn đe, phòng ngừa.

Trong đó, bà trùm chạy bệnh án tâm thần Nguyễn Thị Mai Anh (sinh năm 1979, ở Hà Tĩnh, có 7 tiền án tiền sự) lĩnh tổng 30 năm tù cho 3 tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Đưa hối lộ; Môi giới hối lộ".

Chồng của Mai Anh, bị cáo Lê Văn Đồng (sinh năm 1978, có 13 tiền án, tiền sự) bị phạt 19 năm tù về 2 tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" và "Tàng trữ trái phép chất ma túy".

Bị cáo Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) bị phạt 20 năm tù; bà Đặng Thị Hòa (vợ bị cáo Trường) bị phạt 8 năm tù về tội "Nhận hối lộ".

Ba cựu cán bộ thuộc Công an thành phố Hà Nội, gồm: bị cáo Đỗ Văn Tuấn (cảnh sát hỗ trợ tư pháp) bị phạt 4 năm tù, Phạm Minh Tuấn (điều tra viên) 11 năm tù và Lê Văn Thưởng (điều tra viên) 9 năm 6 tháng tù.

Riêng cựu Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 2 thành phố Hà Nội Dương Thị Hòa, người tư vấn cho vợ chồng Mai Anh làm giám định tâm thần giả, bị tuyên 3 năm tù.

Các bị cáo Phùng Văn Chơn, Lý Văn Xuân, Nguyễn Văn Ngọc, Đặng Hoa Bốn (đều là bảo vệ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương) nhận mỗi người 400.000 - 570.000 đồng để mở cổng cho vợ chồng "nữ quái" Mai Anh trốn ra ngoài, bị tuyên mức án từ 2 đến 3 năm tù.

Khoảng 50 bị cáo còn lại là đàn em của Mai Anh, các y bác sĩ, điều dưỡng bị tuyên mức án thấp nhất từ 12 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 16 năm tù.

Theo đánh giá của HĐXX, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm hoạt động và uy tín của nhiều đơn vị, cơ quan, tổ chức, đặc biệt trong lĩnh vực giám định tư pháp, hoạt động tố tụng.

Các bị cáo phạm tội nhận hối lộ là các Giám định viên trong các Hội đồng giám định pháp y tâm thần, được Nhà nước giao thực hiện chuyên môn trong lĩnh vực giám định pháp y tâm thần, là lĩnh vực y tế chuyên biệt nhưng vì vụ lợi đưa ra các kết luận giám định không đúng tình trạng tâm thần của nhiều đối tượng giám định.

Các bị cáo khác trong nhóm này còn vì động cơ vụ lợi, hoặc muốn giúp người thân trốn tránh bị xử lý của pháp luật, đã thực hiện các hành vi đưa hối lộ và môi giới hối lộ để làm sai lệch kết luận giám định.

Đối với nhóm các bị cáo phạm tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ là các bác sỹ, điều dưỡng tại các khoa điều trị bắt buộc nam và nữ, nhân viên y tế, bảo vệ thuộc Viện Pháp y tâm thần trung ương cũng không tuân thủ quy chế quản lý người đang bắt buộc chữa bệnh, nhận tiền và lợi ích khác để tạo điều kiện cho "bệnh nhân" sinh hoạt không đúng quy định tại khoa hoặc ra khỏi nơi chữa bệnh bắt buộc trái quy định.

"Hành vi của các bị cáo còn ảnh hưởng trực tiếp, gây đình trệ kéo dài quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự khi rất nhiều vụ án phải tạm đình chỉ hoặc đình chỉ; giúp cho các đối tượng phạm tội được trốn tránh bị xử lý hình sự hoặc không phải thi hành án tù", HĐXX đánh giá.

Bị cáo Trần Văn Trường (bên phải) và bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh tại phiên tòa

Đối với Nguyễn Thị Mai Anh, HĐXX đánh giá bị cáo là "trung tâm của các hành vi phạm tội", tinh vi, xảo quyệt. Mai Anh phạm nhiều tội, nhân thân xấu, chưa thực sự thành khẩn nên cần mức án nghiêm khắc.

Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường có vai trò cao nhất trong nhóm sai phạm nhận hối lộ. Ông giữ chức vụ cao nhất, nhận nhiều tiền nhất và tham gia nhiều Hội đồng giám định tâm thần nhất, đưa ra nhiều kết quả giám định sai nhất để nhận tiền của Mai Anh. Ngoài ra, ông cũng bị Mai Anh dùng vật chất chi phối để được hưởng đặc quyền trong Viện.

Theo bản án sơ thẩm, năm 2016, sau khi bị xử lý về hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", Nguyễn Thị Mai Anh được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Năm 2020, dù tiếp tục bị xử lý về hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, Mai Anh vẫn được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Đến 2023, sau khi cùng Lê Văn Đông bị khởi tố về tội "Gây rối trật tự công cộng", Mai Anh tìm cách quay trở lại viện vì lo bị bắt tạm giam.

Mai Anh liên hệ với vợ Trần Văn Trường (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương), để nhờ tác động, xin bố trí phòng điều trị riêng. Mai Anh 2 lần chuyển tiền cho vợ Trần Văn Trường và trực tiếp mang tiền đến nhà người này.

Tháng 10/2023, Mai Anh quay trở lại viện chữa bệnh bắt buộc. Dù Bộ Y tế và các cơ quan liên ngành còn đang họp bàn phương án xử lý, bị cáo Trường và nhiều người liên quan vẫn nhận hối lộ, thống nhất cho Mai Anh ở phòng riêng cùng 2 con nhỏ và 2 người giúp việc. Hành vi trên không chỉ giúp Mai Anh được hưởng chế độ điều trị vượt quy định mà còn "mở đường" để bị cáo trở thành đầu mối "chạy" kết luận giám định tâm thần.

Kết quả điều tra cho thấy, từ tháng 6/2023, với vai trò giám định viên và Viện trưởng, bị cáo Trần Văn Trường nhận 4,68 tỷ đồng từ Mai Anh cùng nhiều người khác để làm sai lệch kết luận giám định đối với 27 trường hợp là bị can, bị cáo, bị án.

Ngoài ra, cựu Viện trưởng Trường còn bị xác định nhận hơn 3,34 tỷ đồng từ Phó Trưởng phòng tổ chức của Viện, nhằm tạo điều kiện tuyển dụng một số cá nhân vào làm việc, đồng thời nhận tiền từ Mai Anh để xin cho một số nhân viên được đi học, chuyển khoa.

Trong một số vụ chạy bệnh án tâm thần, Mai Anh đã lừa đảo chiếm đoạt và hưởng lợi hàng tỷ đồng của một số bị hại.