Chậm nộp thuế khi phát sinh thu nhập, xử phạt thế nào?

Về vấn đề này, Thuế cơ sở 3 tỉnh Phú Thọ có ý kiến như sau:

Trường hợp 1: Cá nhân chưa từng kê khai thuế, nay chủ động kê khai và nộp đầy đủ số thuế phát sinh

Căn cứ Điều 42, Điều 44 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14; Điều 6 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Điều 10 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ, người nộp thuế có trách nhiệm khai thuế đầy đủ, chính xác, trung thực và nộp hồ sơ khai thuế đúng thời hạn.

Căn cứ Điều 59 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14; Điều 16 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, trường hợp người nộp thuế nộp tiền thuế quá thời hạn quy định thì phải nộp tiền chậm nộp theo mức quy định của Luật Quản lý thuế, trừ các trường hợp không tính tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật.

Về việc xử phạt vi phạm hành chính, việc người nộp thuế chủ động kê khai trước khi cơ quan thuế phát hiện không đồng nghĩa với việc được miễn xử phạt.

Việc có bị xử phạt hay không được xác định căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể, thời hiệu xử phạt, hình thức xử phạt, mức xử phạt được quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP ngày 02/12/2025 của Chính phủ, Luật xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn theo từng thời kỳ.

Do đó, trường hợp ông Vy Hữu Đạt chủ động thực hiện kê khai đối với các khoản thu nhập chưa kê khai trước đây thì cơ quan thuế sẽ xem xét hồ sơ, xác định hành vi vi phạm (nếu có), thời hiệu xử phạt, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và quyết định việc xử phạt theo quy định; đồng thời xác định nghĩa vụ nộp tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Trường hợp 2: Cá nhân đã kê khai thuế, nay phát hiện sai, sót và thực hiện khai bổ sung

Căn cứ Điều 47 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14; Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, người nộp thuế được quyền khai bổ sung hồ sơ khai thuế khi phát hiện hồ sơ đã nộp còn sai, sót theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trường hợp việc khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp thì người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế còn thiếu và tiền chậm nộp phát sinh theo quy định của Luật Quản lý thuế tại từng thời kỳ.

Việc có bị xử phạt vi phạm hành chính hay không được xem xét trên cơ sở quy định của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP ngày 02/12/2025 của Chính phủ, Luật xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn theo từng thời kỳ, căn cứ thời điểm khai bổ sung, nguyên nhân sai, sót, thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Trường hợp 3: Cơ quan thuế phát hiện trước khi người nộp thuế tự giác kê khai

Trường hợp cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế chưa kê khai hoặc khai không đầy đủ doanh thu, thu nhập thông qua công tác quản lý thuế, thanh tra, kiểm tra hoặc thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thì cơ quan thuế sẽ xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế, Luật xử lý vi phạm hành chính, Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP ngày 02/12/2025 của Chính phủ, Luật xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Ngoài việc nộp đủ số tiền thuế còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định, người nộp thuế còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính tương ứng với hành vi vi phạm; trường hợp có dấu hiệu trốn thuế thì việc xử lý được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, pháp luật xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý vi phạm hình sự.

Trên đây là ý kiến của cơ quan thuế đối với các nội dung ông hỏi trên cơ sở thông tin do ông cung cấp và các quy định của pháp luật về thuế hiện hành.