Học bổng doanh nghiệp nước ngoài tài trợ có phải xin phê duyệt?

Theo bà Huệ, khoản học bổng do doanh nghiệp nước ngoài tài trợ là hình thức hỗ trợ trực tiếp cho cá nhân sinh viên, mang tính chất phúc lợi, khuyến học, không phải là chương trình, dự án hay phi dự án viện trợ phát triển. Khoản tài trợ này không hình thành cấu trúc quản lý theo mô hình viện trợ (không có mục tiêu phát triển, hoạt động, đầu ra, quản lý tài sản, chuyển giao…), do đó không phù hợp với khái niệm "phi dự án sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại" theo Nghị định số 313/2025/NĐ-CP.

Theo Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 313/2025/NĐ-CP, văn kiện phi dự án phải đáp ứng đầy đủ các nội dung như mục tiêu phát triển, hoạt động cụ thể, cơ cấu quản lý vốn, cơ chế quản lý tài sản, phối hợp thực hiện,… Trong khi đó, học bổng chỉ là khoản cấp phát trực tiếp, không có hoạt động triển khai theo dự án, không phát sinh tài sản, không có vốn đối ứng hoặc cấu phần kỹ thuật. Vì vậy, không thể xây dựng văn kiện theo đúng cấu trúc quy định.

Nghị định số 313/2025/NĐ-CP chủ yếu điều chỉnh các khoản viện trợ không hoàn lại có tổ chức, có mục tiêu phát triển rõ ràng, có sự tham gia quản lý của cơ quan nhà nước theo mô hình dự án hoặc phi dự án. Trong khi đó, học bổng do doanh nghiệp tài trợ mang tính tự nguyện, quy mô nhỏ, cấp phát trực tiếp cho người học; doanh nghiệp tài trợ đã có tư cách pháp lý tại Việt Nam, không phải là tổ chức viện trợ quốc tế theo nghĩa thông thường.

Về tính phù hợp trong thực tiễn quản lý, việc áp dụng đầy đủ quy trình đối với phi dự án theo Nghị định số 313/2025/NĐ-CP (bao gồm xây dựng văn kiện theo Phụ lục III) sẽ làm phát sinh thủ tục hành chính phức tạp, không tương xứng với tính chất đơn giản của khoản học bổng, có thể ảnh hưởng đến tiến độ tiếp nhận tài trợ và quyền lợi của sinh viên. Điều này chưa phù hợp với chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính và khuyến khích xã hội hóa trong giáo dục.

Do đó, bà Huệ đề nghị được hướng dẫn với trường hợp học bổng của doanh nghiệp nước ngoài có trụ sở tại Việt Nam có phải làm hồ sơ phê duyệt của Bộ Giáo dục và Đào tạo như quy định tại Điều 7 Nghị định số 313/2025/NĐ-CP không?

Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời vấn đề này như sau:

Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 313/2025/NĐ-CP quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam quy định: 

"2. Bên cung cấp viện trợ được quy định tại Nghị định này là các tổ chức, cả nhân nước ngoài có thiện chí, tôn trọng và chấp hành luật pháp Việt Nam, bao gồm:

a) Các tổ chức quốc tế, tổ chức liên chính phủ, tổ chức chính phủ được chính phủ nước ngoài ủy quyền;

b) Các bộ, cơ quan, tổ chức thuộc chính phủ nước ngoài, chính quyền địa phương nước ngoài, cơ quan đại diện ngoại giao của các nước tại Việt Nam trực tiếp cung cấp khoản viện trợ hoặc ủy quyền cho các tổ chức pháp nhân nước ngoài quản lý các khoản viện trợ;

c) Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, tổ chức phi lợi nhuận, các quỹ xã hội, quỹ tư nhân được thành lập theo luật pháp nước ngoài;

d) Các cá nhân nước ngoài, bao gồm cả người Việt Nam định cư ở nước ngoài;

đ) Các doanh nghiệp được thành lập theo luật pháp nước ngoài, không bao gồm các tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài hoạt động tại Việt Nam theo quy định của Luật Đầu tư;

e) Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo được thành lập theo luật pháp nước ngoài (bao gồm cả các viện nghiên cứu, tổ chức hợp tác thuộc chính phủ nước ngoài)."

Như vậy, trường hợp doanh nghiệp nước ngoài có trụ sở tại Việt Nam, thành lập theo quy định của Luật Đầu tư thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 313/2025/NĐ-CP.