Làm rõ ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt khi mua, bán vàng

Theo phản ánh của Công ty TNHH BTMC, quy định thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán đang tồn tại hai cách hiểu khác nhau:

Cách hiểu thứ nhất, xác định theo giá trị thanh toán thực tế trong ngày.

Cách hiểu thứ hai, xác định theo tổng giá trị vàng mua, bán trong ngày.

Công ty TNHH BTMC hỏi, đối với trường hợp khách hàng mua, bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên nhưng áp dụng phương thức thanh toán trả chậm, chia làm nhiều đợt (ví dụ: chia thành 2 đợt, mỗi đợt thanh toán 10 triệu đồng vào các ngày khác nhau), thì có bắt buộc phải thực hiện thanh toán qua tài khoản hay không?

Trong hoạt động kinh doanh, một khách hàng có thể phát sinh nhiều giao dịch trong ngày, mỗi lần trị giá dưới 20 triệu đồng và thanh toán bằng tiền mặt ngay tại thời điểm giao dịch (ví dụ: buổi sáng khách mua đôi bông tai trị giá 10 triệu đồng, trả tiền mặt và nhận tài sản; đến tối cùng ngày, khách quay lại mua dây chuyền trị giá 10 triệu đồng).

Vậy, công ty có bắt buộc phải hoàn trả tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ cho tổng giá trị các giao dịch phát sinh trong ngày hay không? (Việc này tiềm ẩn rủi ro lớn đối với các giao dịch đã hoàn thành hợp pháp theo Bộ luật Dân sự do không phải khách hàng nào cũng hợp tác).

Hay công ty chỉ phải ghi nhận thông tin thanh toán, và đối với các phát sinh giao dịch tiếp theo trong ngày mà tổng mức đạt từ ngưỡng 20 triệu đồng trở lên thì chỉ yêu cầu chuyển khoản đối với phần giao dịch phát sinh sau đó?

Để tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tính khả thi cho doanh nghiệp và khách hàng trong quá trình tuân thủ pháp luật, Công ty TNHH BTMC đề nghị cơ quan chức năng quan tâm, xem xét và hướng dẫn chi tiết cách hiểu cùng phương pháp thực hiện.

Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau:

Ngày 16/10/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 3/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP).

Theo đó, khoản 4 Điều 1 Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 10 Điều 4 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung) quy định:

"10. Việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 05 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán không dùng tiền mặt".

Quy định này nhằm tăng cường tính minh bạch của giao dịch mua, bán vàng, nâng cao khả năng kiểm tra, đối chiếu dòng tiền, phòng, chống thất thu thuế và hỗ trợ công tác phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh vàng; ngưỡng 05 triệu đồng được xác định thống nhất với ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt theo pháp luật về thuế (Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp).

Căn cứ quy định nêu trên, ngưỡng giá trị 5 triệu đồng được xác định trên cơ sở tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày của một khách hàng, không xác định riêng biệt theo giá trị của từng lần giao dịch hoặc từng đợt thanh toán.

Đối với giao dịch làm cho tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày đạt ngưỡng 5 triệu đồng trở lên và các giao dịch tiếp theo trong ngày (nếu có), việc thanh toán phải được thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định nói trên.

Tổ chức, cá nhân khi mua, bán vàng có trách nhiệm tuân thủ quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ khi thực hiện giao dịch mua, bán vàng.

Trường hợp cố ý chia nhỏ giao dịch hoặc các đợt thanh toán nhằm né tránh quy định về thanh toán không dùng tiền mặt, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đề nghị Công ty TNHH BTMC căn cứ các quy định nêu trên và quy định pháp luật có liên quan để tổ chức thực hiện, bảo đảm tuân thủ quy định về phương thức thanh toán khi mua, bán vàng.