Nhãn xanh nói gì và người mua cần hiểu thế nào cho đúng

Hiểu đúng những thông tin trên nhãn hàng

Khi mua sắm, người tiêu dùng có thể bắt gặp nhiều thông tin liên quan đến môi trường trên bao bì sản phẩm, từ “thành phần tự nhiên”, “thân thiện môi trường” đến “có thể tái chế” hay “phân hủy sinh học”. Những thông tin này giúp người mua có thêm cơ sở tham khảo, nhất là khi ngày càng nhiều người quan tâm đến việc giảm rác thải và sử dụng tài nguyên hợp lý. Tuy nhiên, mỗi cụm từ thường đề cập đến một đặc tính riêng, không đồng nghĩa sản phẩm đáp ứng tất cả các tiêu chí về môi trường. Chẳng hạn, “có thành phần tự nhiên” nói về nguồn gốc của một số nguyên liệu; “có thể tái chế” đề cập đến khả năng tái chế của vật liệu trong những điều kiện nhất định. Trong khi đó, “thân thiện môi trường” là cách diễn đạt có phạm vi rộng, vì vậy người mua cần tìm hiểu cụ thể sản phẩm mang lại lợi ích gì.

Người tiêu dùng tìm hiểu thông tin trên nhãn sản phẩm để có lựa chọn phù hợp với nhu cầu và quan tâm đến môi trường. Ảnh minh họa

 Tương tự, một sản phẩm được giới thiệu là “phân hủy sinh học” không có nghĩa sẽ tự phân hủy nhanh chóng trong mọi điều kiện. Quá trình này còn phụ thuộc vào thành phần vật liệu và môi trường xử lý. Một số loại vật liệu cần điều kiện nhiệt độ, độ ẩm hoặc quy trình xử lý phù hợp mới có thể phân hủy theo yêu cầu. Với bao bì ghi “có thể tái chế”, khả năng xử lý sau khi sử dụng cũng là điều đáng quan tâm. Vật liệu có khả năng tái chế về mặt kỹ thuật chưa chắc đã được thu gom và tái chế tại mọi địa phương. Việc này còn phụ thuộc vào hệ thống thu gom, phân loại và cơ sở xử lý hiện có. Bởi vậy, khi đọc nhãn hàng, người tiêu dùng không cần quá băn khoăn trước những thông điệp về môi trường, nhưng cũng không nên chỉ dựa vào một cụm từ hoặc biểu tượng để đánh giá toàn bộ sản phẩm. Việc hiểu đúng phạm vi của từng thông tin sẽ giúp lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế.

Chọn sản phẩm từ những thông tin cụ thể

Một cách đơn giản để đánh giá thông tin trên nhãn hàng là đặt câu hỏi: Lời giới thiệu đang nói đến đặc điểm nào của sản phẩm? Đó là thành phần nguyên liệu, tỷ lệ vật liệu tái chế, khả năng tái sử dụng hay cách xử lý bao bì sau khi dùng? Khi xác định được nội dung cần tìm hiểu, người mua sẽ dễ dàng đối chiếu thông tin hơn. Nếu sản phẩm ghi sử dụng nguyên liệu tự nhiên, có thể xem thêm bảng thành phần để hiểu rõ nguyên liệu nào được đề cập. Với sản phẩm sử dụng vật liệu tái chế, thông tin về tỷ lệ và bộ phận có chứa vật liệu này sẽ giúp người mua hình dung cụ thể hơn. Còn đối với bao bì có khả năng tái chế, hướng dẫn phân loại và xử lý sau sử dụng là những thông tin hữu ích cần chú ý.

Các chứng nhận về môi trường cũng có thể là căn cứ tham khảo. Khi nhìn thấy một dấu chứng nhận trên bao bì, người mua nên tìm hiểu tên chương trình, đơn vị cấp và tiêu chí đánh giá. Mỗi chứng nhận có phạm vi riêng, có thể áp dụng cho một đặc tính của sản phẩm, một loại vật liệu hoặc một quy trình nhất định. Vì vậy, không nên mặc nhiên hiểu rằng một chứng nhận đã đánh giá toàn bộ tác động môi trường của sản phẩm.

Sử dụng túi vải, bình nước và hộp đựng thực phẩm nhiều lần là những lựa chọn thiết thực giúp hạn chế đồ dùng dùng một lần trong sinh hoạt hằng ngày. Ảnh minh họa

Trong trường hợp thông tin chưa rõ, người tiêu dùng có thể tra cứu trên website chính thức của nhà sản xuất hoặc tổ chức cấp chứng nhận. Đây cũng là cách để phân biệt giữa biểu tượng do doanh nghiệp sử dụng nhằm truyền tải thông điệp và dấu chứng nhận có tiêu chí đánh giá cụ thể. Bên cạnh nhãn hàng, thói quen sử dụng cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của lựa chọn tiêu dùng. Một chiếc túi có thể dùng nhiều lần, bình nước có thể tái sử dụng hoặc đồ dùng có độ bền cao sẽ phát huy giá trị khi phù hợp với nhu cầu thực tế. Ngược lại, mua thêm nhiều sản phẩm chỉ vì muốn chuyển sang lối sống xanh nhưng ít sử dụng có thể dẫn đến lãng phí.

Tiêu dùng có trách nhiệm không nhất thiết đòi hỏi người mua phải thay mới toàn bộ đồ dùng trong gia đình hay luôn chọn sản phẩm có giá cao hơn. Những thay đổi vừa sức như cân nhắc trước khi mua, ưu tiên sản phẩm bền, sử dụng lại khi phù hợp và phân loại rác theo hướng dẫn tại địa phương đều có thể góp phần hạn chế lãng phí. Các thông tin môi trường trên bao bì vì thế nên được xem là một nguồn tham khảo trong quá trình mua sắm, thay vì căn cứ duy nhất để quyết định. Khi biết đọc nhãn hàng, tìm hiểu các thông tin cần thiết và cân nhắc cách sử dụng sau khi mua, người tiêu dùng có thể lựa chọn sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu của mình.