Học sinh Trường THPT Ỷ La, phường Minh Xuân (Tuyên Quang) tập trung ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Quang Cường/TTXVN
Với kinh nghiệm giảng dạy gần 20 năm, thầy giáo Nguyễn Văn Vinh nhấn mạnh với các sĩ tử chuẩn bị làm bài thi môn Địa lý, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 là tuyệt đối không sửa đáp án dựa trên cảm tính. Chỉ thay đổi khi các em đã phân tích lại dữ kiện từ đầu và có bằng chứng logic rõ ràng.
Bắt đầu từ 2025, đề thi có cấu trúc hoàn toàn mới. Theo thầy Nguyễn Văn Vinh, ở những câu nhận biết, thông hiểu, đừng vì thấy dễ mà "khoanh lụi" vội vàng. Hãy đọc kĩ từng từ, từng chữ. Dễ hay khó thì đều mang về số điểm bằng nhau. Với câu vận dụng, hãy gạch chân từ khóa, tìm ra mối quan hệ nhân - quả cốt lõi trước khi nhìn xuống đáp án.
Với phần trắc nghiệm đúng - sai, theo thầy giáo Nguyễn Văn Vinh, đây là phần rất dễ "bay màu" điểm số. Một nhận định dài có thể chứa 3 ý đúng nhưng gài 1 từ sai lệch là coi như đi tong cả câu. Bí quyết là phải chẻ nhỏ từng vế câu, đọc thật chậm và kiểm chứng tính chính xác của từng chi tiết nhỏ nhất.
Với câu trả lời ngắn, các em cần đọc kĩ lệnh hỏi. Thầy Nguyễn Văn Vinh nhấn mạnh, đề yêu cầu tính "biên độ nhiệt" thì đừng có đi tính "nhiệt độ trung bình". Đặc biệt chú ý đến đơn vị và quy tắc làm tròn số. Đề cho "tấn", hỏi "tạ", các em phải đổi đơn vị ngay kẻo mất điểm oan.
Thầy Nguyễn Văn Vinh nhấn mạnh, năm nay, các sĩ tử phải đặc biệt nhạy bén với sự thay đổi hành chính của đất nước. Sau sáp nhập, nước ta hiện tại chỉ còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (gồm 27 tỉnh và 7 thành phố). Số lượng và tên một số vùng kinh tế có sự điều chỉnh dẫn đến những đặc trưng địa lí cũng có sự đổi khác, đáng quan tâm nhất cần là vùng Nam Trung Bộ = Tây Nguyên + Duyên hải Nam Trung Bộ (cũ).
Các tọa độ điểm cực cũng đã được "cập nhật hộ khẩu": Cực Bắc hiện thuộc xã Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang); cực Nam nằm ở xã Đất Mũi (tỉnh Cà Mau); cực Tây là xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) và cực Đông tọa lạc tại xã Đại Lãnh (tỉnh Khánh Hòa).
Thầy Nguyễn Văn Vinh cho biết, một thử thách cực đại là các em không còn được mang Atlat vào phòng thi nữa. Để ẵm trọn điểm Vận dụng cao, các em buộc phải rèn luyện "tư duy không gian" dựa trên quy luật vận hành của não bộ. Nếu các em chỉ học Địa lí bằng não trái (kiểu học vẹt: đọc - chép - tụng kinh lí thuyết), thông tin sẽ cực kì khô khan và bộ não sẽ "quên sạch" chỉ sau một đêm. Địa lí là môn học của không gian. Khi học bất kì phần lí thuyết nào, bắt buộc phải đặt bản đồ, lược đồ hoặc biểu đồ ngay bên cạnh. Khi học về vùng đồng bằng sông Hồng, não trái ghi nhận dòng chữ "diện tích nhỏ nhất, tiếp giáp vịnh Bắc Bộ"...
"Hãy tự vẽ tay lại các lược đồ đơn giản, thêm màu sắc cho các vùng kinh tế... Nhờ vậy, dù vào phòng thi không có Atlat trợ giúp, các em vẫn có thể tự "bật" bản đồ ảo trong đầu để tư duy, phán đoán và giải quyết gọn gàng những câu vận dụng cao hóc búa nhất", thầy Nguyễn Văn Vinh nhấn mạnh.
