Sửa Luật Dầu khí để thực sự 'cởi trói' cho doanh nghiệp

ĐBQH Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam phát biểu tại Hội thảo

Ngày 24/6, tại TPHCM, Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức Hội thảo góp ý dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Đánh giá về sự cần thiết phải sửa đổi Luật Dầu khí, ông Lê Ngọc Sơn thẳng thắn chỉ ra khoảng trống giữa tư duy lập pháp năm 2022 và bối cảnh hiện tại. Tư duy ngày nay đã chuyển dịch mạnh mẽ sang "thể chế kiến tạo phát triển". Trong khi đó, Luật Dầu khí 2022 vẫn mang nặng tư duy kiểm soát, chưa thực sự tạo không gian thông thoáng cho phát triển. Ông bày tỏ quan điểm, luật chuyên ngành chỉ nên đóng vai trò là "luật khung", các nội dung chi tiết nên được quy định bằng nghị định hướng dẫn để đảm bảo tính linh hoạt, giúp hỗ trợ cho hoạt động khai thác tài nguyên dầu khí, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới, hiện thực hóa chiến lược biến không gian biển thành không gian phát triển quốc gia.

Ông Lê Ngọc Sơn bày tỏ kỳ vọng, Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ thực sự "cởi trói" cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ và cam kết Net Zero đang đến gần, nếu các nút thắt không được tháo gỡ kịp thời, nguồn tài nguyên dầu khí có nguy cơ giảm giá trị thương mại trong tương lai không xa.

Cấp thiết quy định về ưu tiên sử dụng dịch vụ dầu khí trong nước

Tại Hội thảo, ông Trần Hồ Bắc, Tổng Giám đốc Tổng công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đã đưa ra 4 kiến nghị cốt lõi nhằm thúc đẩy ngành dịch vụ dầu khí trong nước về: Ưu tiên, khuyến khích dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao; danh mục, sản phẩm và dịch vụ dầu khí được ưu tiên phát triển; ưu tiên sử dụng dịch vụ dầu khí trong nước; cơ chế áp dụng tỉ lệ nội địa hóa và cơ chế hàng rào kỹ thuật về dịch vụ dầu khí.

Nhấn mạnh về tính cấp thiết của việc quy định về ưu tiên sử dụng dịch vụ dầu khí trong nước (quy định tại Điều 55 dự thảo), ông Trần Hồ Bắc chia sẻ, đây là trăn trở mà các doanh nghiệp trong ngành đã kiến nghị suốt hơn 30 năm qua. Minh chứng từ thực tế quốc tế, Tổng Giám đốc PTSC cho biết, PTSC hiện tham gia cung cấp dịch vụ ở ít nhất 14 quốc gia, tất cả các nước sở tại đều áp dụng quy định bảo hộ rất nghiêm ngặt. Nếu doanh nghiệp nước ngoài muốn tham gia thì bắt buộc phải liên danh với đối tác bản địa, hoặc phải thành lập pháp nhân tại nước sở tại nếu muốn làm nhà thầu chính. Đặc biệt, họ đưa ra các tiêu chí định lượng rất rõ ràng về tỉ lệ sử dụng dịch vụ nội địa cho từng ngành nghề cụ thể, trong khi hệ thống pháp luật của nước ta hiện vẫn chưa có các quy định tương tự để bảo vệ doanh nghiệp trong nước và nâng cao năng lực nội địa.

ĐBQH, PGS.TS Trần Hoàng Ngân đánh giá cao những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế và an ninh năng lượng của Petrovietnam

Góp ý vào dự thảo, ĐBQH, Luật sư Trương Thị Hòa chỉ ra rằng, dù dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) lần này không có chương riêng về quyền và nghĩa vụ của Petrovietnam, nhưng nhất thiết phải có một văn bản hướng dẫn đi kèm. Lý do là bởi trong đạo luật này, Tập đoàn có vai trò, quyền hạn và trách nhiệm rất lớn; nếu không làm rõ từ đầu sẽ dễ phát sinh vướng mắc trong quá trình thực thi.

Bên cạnh đó, Luật sư Trương Thị Hòa cũng đề xuất cần có quy định ưu đãi cụ thể đối với việc phát triển các công trình năng lượng ngoài khơi gắn liền với hoạt động dầu khí. Theo bà, các công trình năng lượng mới này đóng vai trò then chốt đối với an ninh năng lượng quốc gia, đảm bảo nguồn cung trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp như hiện nay.

Phát biểu tại Hội thảo, ĐBQH, PGS.TS Trần Hoàng Ngân đánh giá cao những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế và an ninh năng lượng của Petrovietnam, cũng như vai trò dẫn dắt của Tập đoàn và nhấn mạnh việc sửa đổi Luật là then chốt để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Ông cảnh báo, bất ổn về năng lượng sẽ dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng cho ổn định kinh tế vĩ mô.

Nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp đầu ngành phát triển, đóng góp cho đất nước, PGS.TS Trần Hoàng Ngân kiến nghị Luật cần tiếp thu tối đa các đề xuất xác đáng từ thực tiễn doanh nghiệp. Đây cũng là bước cụ thể hóa nghị quyết của Bộ Chính trị nhằm bảo vệ an ninh năng lượng, thực hiện chiến lược phát triển kinh tế biển, đồng thời phát huy vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt, tiên phong, chủ đạo.