Thị trường nông sản thế giới ghi nhận tuần giao dịch khởi sắc

Căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu tăng vọt 15%

Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới tiếp tục biến động mạnh trong tuần giao dịch từ 13-17/7. Cuối tuần, lực mua chiếm ưu thế đã kéo chỉ số MXV-Index tăng 3,2% lên 2.745 điểm - nối dài chuỗi khởi sắc sang tuần thứ tư liên tiếp. Nhóm năng lượng gây chú ý khi dẫn dắt đà tăng của toàn thị trường, khép phiên với 4/5 mặt hàng đồng loạt trong sắc xanh. Riêng giá hai mặt hàng dầu thô bứt phá hơn 15%.

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), chốt tuần, giá dầu WTI tăng 15,5%, lên 82,5 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng gần 16%, đạt 88,1 USD/thùng, đồng loạt thiết lập mức cao nhất trong hơn một tháng. Diễn biến leo thang trong quan hệ Mỹ - Iran tiếp tục là động lực chính thúc đẩy giá dầu. 

Cùng với nhóm năng lượng, thị trường nông sản cũng ghi nhận tuần giao dịch khởi sắc, nổi bật là mặt hàng lúa mì khi các yếu tố địa chính trị, thời tiết và báo cáo cung - cầu đồng loạt hỗ trợ giá.

Chốt tuần, giá lúa mì Chicago tăng 6,6% lên 250,9 USD/tấn, trong khi lúa mì Kansas tăng mạnh 8,3%, đạt 269 USD/tấn.

Theo MXV, căng thẳng địa chính trị tại khu vực Biển Đen tiếp tục là yếu tố quan trọng nhất hỗ trợ giá lúa mì. Những bất ổn hàng hải tại Biển Azov khiến hoạt động lưu thông qua eo biển Kerch bị hạn chế, trực tiếp đe dọa dòng chảy xuất khẩu ngũ cốc từ Nga - quốc gia hiện chiếm gần 20% lượng lúa mì xuất khẩu toàn cầu. Hai tổ chức phân tích SovEcon và IKAR đã đồng loạt hạ dự báo xuất khẩu lúa mì của Nga trong tháng 7 xuống còn khoảng 2 triệu tấn, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình nhiều năm.

Trong khi đó, lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Nga khiến chi phí nhiên liệu phục vụ thu hoạch tăng mạnh, gây khó khăn cho nông dân trong giai đoạn cao điểm thu hoạch vụ đông. Tại Ukraine, những gián đoạn tại cảng Odessa cũng khiến năng lực xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen giảm khoảng một phần ba.

Nguồn cung toàn cầu tiếp tục chịu sức ép khi triển vọng sản lượng tại nhiều quốc gia sản xuất lớn suy giảm. USDA dự báo sản lượng lúa mì của Mỹ trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 41,8 triệu tấn - mức thấp nhất kể từ năm 1970. Trong đó, sản lượng lúa mì vụ đông giảm xuống mức thấp nhất trong hơn nửa thế kỷ. 

Tại châu Âu, Bộ Nông nghiệp Pháp dự báo sản lượng lúa mì mềm giảm 4% do nắng nóng kéo dài làm năng suất giảm mạnh, trong khi Đức và Canada cũng ghi nhận triển vọng sản lượng kém tích cực.

Bên cạnh đó, báo cáo Cung - cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 7 tiếp tục củng cố xu hướng tăng của thị trường khi USDA điều chỉnh giảm dự báo tồn kho lúa mì cuối kỳ niên vụ 2026-2027 toàn cầu xuống còn 272,8 triệu tấn, đồng thời hạ dự báo tồn kho cuối kỳ của Mỹ xuống 19,6 triệu tấn. Việc lượng dự trữ tại cả Mỹ và thế giới cùng thu hẹp cho thấy thị trường ngày càng nhạy cảm trước các rủi ro về thời tiết và logistics.

Tại Việt Nam, hoạt động nhập khẩu lúa mì tiếp tục tăng mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước. Trong 15 ngày đầu tháng 7, lượng nhập khẩu đạt hơn 176.600 tấn, tăng gần 153% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế từ đầu năm đến giữa tháng 7, Việt Nam đã nhập khẩu trên 5,06 triệu tấn lúa mì, tăng 61,5%; kim ngạch hơn 1,31 tỷ USD tăng 57,5% so với cùng kỳ năm 2025. Việc các doanh nghiệp chủ động tích trữ nguyên liệu từ sớm góp phần bảo đảm nguồn cung và hạn chế rủi ro trước những biến động của thị trường quốc tế.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng phòng Tin tức Công ty cổ phần Hitech Finance - Thành viên Kinh doanh 036 của MXV, đà tăng hiện nay của lúa mì chủ yếu phản ánh phần bù rủi ro địa chính trị hơn là sự thay đổi mạnh trong cán cân cung - cầu thực tế. Những diễn biến tại Biển Đen vẫn sẽ là yếu tố dẫn dắt thị trường trong ngắn hạn.

Bà Hiền cho rằng, ở chiều ngược lại, tiến độ thu hoạch tại Pháp cùng triển vọng nguồn cung mới từ Bắc bán cầu có thể tạo áp lực lên giá nếu thời tiết và địa chính trị không xuất hiện thêm các yếu tố bất lợi. Bên cạnh đó, kết quả khảo sát chất lượng lúa mì xuân tại Mỹ trong tuần này sẽ đóng vai trò quan trọng đối với kỳ vọng sản lượng cuối niên vụ. Theo bà Hiền, xu hướng ngắn hạn của lúa mì vẫn nghiêng về tích cực sau hai tuần tăng liên tiếp, tuy nhiên khi giá đã tiến sát vùng đỉnh hai tháng, khả năng xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật và hoạt động chốt lời cũng sẽ gia tăng.