Khi nào áp dụng trả hồ sơ đăng ký đất đai?

Theo phản ánh của ông Võ Mạnh Cường (Lâm Đồng), điểm đ khoản 2 Điều 19 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định, cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai tạm trả hồ sơ khi nhận được văn bản của Tòa án nhân dân có thẩm quyền về việc đã thụ lý đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất đai, tài sản gắn liền với đất.

Thực tế nhiều trường hợp cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai chỉ nhận được đơn ngăn chặn của người dân kèm theo bản photo thông báo thụ lý của Tòa án. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai không nhận được văn bản thụ lý từ chính Tòa án.

Đồng thời, nội dung ngăn chặn và bản photo thông báo thụ lý của người dân nộp thể hiện là tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, khi cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai có văn bản hỏi Tòa án thì Tòa án phản hồi không áp dụng biện pháp ngăn chặn và tranh chấp đang giải quyết là tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Ông Cường hỏi, như vậy, khi phát sinh các tình huống này thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai có được quyền áp dụng quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 19 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP để tạm trả hồ sơ của người dân hay không?

Việc tạm trả hồ sơ như tình huống nêu trên có phù hợp với quy định của pháp luật hay không? Và có cần hiểu quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 19 Nghị định số 101/2024 là cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký đất đai phải nhận được văn bản thụ lý từ chính Tòa án gửi chứ không phải nhận từ người dân có yêu cầu ngăn chặn?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Tại điểm đ khoản 2 Điều 19 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định:

"2. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ, cơ quan giải quyết thủ tục không tiếp nhận hồ sơ hoặc dừng giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất và trả hồ sơ cho người yêu cầu đăng ký, trừ trường hợp đăng ký đất đai lần đầu mà không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, trong các trường hợp sau:

… đ) Nhận được văn bản của Tòa án nhân dân có thẩm quyền về việc đã thụ lý đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất đai, tài sản gắn liền với đất".

Do vậy, trường hợp cơ quan đăng ký đất đai nhận được đơn ngăn chặn không phải của Tòa án nhân dân có thẩm quyền về việc đã thụ lý đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất đai, tài sản gắn liền với đất thì không đủ căn cứ để trả hồ sơ theo quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xin thông tin để ông được biết và liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương được xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.