Quy định mới về chương trình, dự án tài chính vi mô từ 1/7/2026

Theo bà Nguyễn Huyền Thương, căn cứ Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không thuộc các trường hợp hết hiệu lực như có thời hạn xác định, bị sửa đổi, thay thế hay bãi bỏ bằng văn bản chính thức nào.

Đồng thời, văn bản này là quyết định độc lập của Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh lĩnh vực mà Luật Các tổ chức tín dụng trước đây không quy định, do đó không phải là văn bản quy định chi tiết của luật đã hết hiệu lực.

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp, pháp luật hiện hành không cho phép tạm ngừng áp dụng một văn bản đang có hiệu lực chỉ vì đang trong quá trình xây dựng văn bản thay thế.

Việc không áp dụng Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg khi chưa có văn bản thay thế có thể gây ra khoảng trống pháp lý trong quản lý tài chính vi mô, làm gián đoạn hoạt động hợp pháp và ảnh hưởng đến mục tiêu tiếp cận tài chính toàn diện. 

Bên cạnh đó, theo nguyên tắc công bằng và nhất quán (Điều 59 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật), các chương trình tài chính vi mô trên cả nước vẫn đang hoạt động bình thường dựa trên Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg, cho thấy văn bản này vẫn đang phù hợp và có hiệu lực thực tế.

Bà Thương hỏi, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg hiện có còn hiệu lực thi hành hay không? Trường hợp còn hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét và giải quyết hồ sơ theo quy định hiện hành hay không?

Trường hợp Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không còn hiệu lực, điều này dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể nào? Đồng thời, việc tạm dừng xử lý hồ sơ để chờ đợi một nghị định chưa được ban hành được thực hiện trên cơ sở quy phạm pháp lý nào và có phù hợp với nguyên tắc áp dụng pháp luật hay không?

Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau:

Tại khoản 13 Điều 210 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 quy định: 

"13. Chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ đang thực hiện trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành không phải điều chỉnh tổ chức, hoạt động theo quy định của Luật này mà thực hiện theo quy định của Chính phủ".

Điều 1 Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ quy định:

"Điều 1. Phạm vi điều chỉnh 

Nghị định này quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ đang hoạt động trước ngày 01 tháng 7 năm 2024 theo Giấy chứng nhận đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô được cấp theo quy định tại Quyết định số 20/2017/QĐTTg ngày 12 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ".

Tại Điều 24 Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định: 

"Điều 24. Hiệu lực thi hành

1. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

2. Quyết định số 20/2017/QĐTTg ngày 12 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ hết hiệu lực thi hành".

Căn cứ các quy định nêu trên, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định 175/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 01/7/2026) và tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ đang thực hiện trước ngày Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có hiệu lực thi hành được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 175/2026/NĐ-CP.

Ngoài ra, căn cứ Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP (có hiệu lực kể từ ngày 15/4/2026), Ngân hàng Nhà nước đã công bố bãi bỏ các thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp mới Giấy chứng nhận đăng ký đối với các chương trình, dự án tài chính vi mô, do đó không còn thủ tục hành chính để thực hiện.