Thế nào là trường năng khiếu?

Ông Thành đề nghị giải đáp căn cứ pháp lý xác định loại hình trường năng khiếu và hướng dẫn việc áp dụng đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch.

Về vấn đề này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trả lời như sau:

Căn cứ pháp lý xác định trường năng khiếu

Khoản 1 Điều 62 Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 ngày 14/6/2019, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 19 Điều 1 Luật số 123/2025/QH15 ngày 10/12/2025, quy định trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao và các trường năng khiếu khác được thành lập nhằm phát hiện, bồi dưỡng, phát triển tài năng, kỹ năng chuyên sâu của học sinh trong các lĩnh vực tương ứng. Điều 62 thuộc Mục 2 Chương III của Luật Giáo dục về trường chuyên biệt và cơ sở giáo dục khác.

Mục 5 Chương V Nghị định số 125/2024/NĐ-CP ngày 05/10/2024 của Chính phủ quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục quy định cụ thể điều kiện, trình tự, thủ tục thành lập hoặc cho phép thành lập và cho phép hoạt động giáo dục đối với trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao từ Điều 75 đến Điều 79.

Theo Điều 77 Nghị định số 125/2024/NĐ-CP, trường năng khiếu được cho phép hoạt động giáo dục khi đáp ứng các điều kiện hoạt động giáo dục tương ứng với từng cấp học; các điều kiện đặc thù về đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên, cơ sở vật chất, thiết bị và các điều kiện phục vụ việc đào tạo, bồi dưỡng năng khiếu cho học sinh.

Đối với trường trung cấp, trường cao đẳng thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch, khoản 2 Điều 7 Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội quy định cơ sở giáo dục nghề nghiệp gồm trường cao đẳng, trường trung cấp và trường trung học nghề; các cơ sở này thực hiện các chương trình giáo dục nghề nghiệp theo chức năng và trình độ đào tạo được pháp luật quy định.

Điều 3 Nghị định số 95/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục nghề nghiệp quy định tên cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thể hiện đúng loại hình pháp lý, quyền cấp bằng và trình độ đào tạo, không gây hiểu nhầm về mô hình, phạm vi hoạt động hoặc vị thế của cơ sở; phần xác định mô hình cơ sở giáo dục nghề nghiệp được thể hiện bằng cụm từ "Trường Cao đẳng", "Trường Trung cấp", "Trường trung học", còn tên riêng của trường trung cấp, trường cao đẳng có thể gắn với lĩnh vực hoặc nhóm ngành, nghề đào tạo chính.

Từ các quy định nêu trên, việc trường trung cấp, trường cao đẳng hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch, đào tạo ngành, nghề có yêu cầu năng khiếu hoặc có đặc thù về tuyển sinh, đào tạo không phải là căn cứ để xác định cơ sở đó là trường năng khiếu.

Việc xác định một cơ sở giáo dục là trường năng khiếu phải căn cứ vào cơ sở pháp lý về thành lập hoặc cho phép thành lập, chức năng, nhiệm vụ và việc đáp ứng các điều kiện tổ chức, hoạt động theo quy định của pháp luật đối với trường năng khiếu.

Chế độ, chính sách dành cho trường năng khiếu

Điều 3 Nghị định số 182/2026/NĐ-CP ngày 22/5/2026 của Chính phủ quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập, quy định các mức phụ cấp riêng đối với từng nhóm đối tượng.

Theo đó, nhà giáo giảng dạy lý thuyết hoặc thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp được áp dụng mức phụ cấp 30% và một số trường hợp đặc thù được áp dụng mức 40%; nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác tại trường năng khiếu thể dục, thể thao, trường năng khiếu nghệ thuật được áp dụng mức phụ cấp 60%. Quy định này cho thấy trường cao đẳng, trường trung cấp và trường năng khiếu được xác định thành các nhóm riêng khi quy định đối tượng và mức hưởng chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề.

Như vậy, theo quy định hiện hành, trường trung cấp, trường cao đẳng thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch được xác định là cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo Luật Giáo dục nghề nghiệp, không thuộc trường năng khiếu quy định tại Điều 62 Luật Giáo dục và Mục 5 Chương V Nghị định số 125/2024/NĐ-CP.

Việc đào tạo ngành, nghề có yêu cầu năng khiếu hoặc có đặc thù trong tuyển sinh, đào tạo không phải là căn cứ để xác định trường trung cấp, trường cao đẳng là trường năng khiếu theo quy định của pháp luật. 

Theo đó, các trường trung cấp, trường cao đẳng thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch không thuộc đối tượng áp dụng các chế độ, chính sách được quy định riêng cho trường năng khiếu, trừ trường hợp văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác.

Việc áp dụng từng chế độ, chính sách cụ thể thực hiện theo phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và điều kiện quy định tại văn bản pháp luật có liên quan.